Glossarium
Alle begrippen rondom aanbesteden, van A tot Z.
A
Aanbestedende dienst
Overheidsorgaan of publiekrechtelijke instelling die verplicht is de Aanbestedingswet toe te passen bij het verstrekken van opdrachten.
Aanbestedingsbesluit
Besluit met nadere regels bij de Aanbestedingswet, onder andere over elektronisch aanbesteden en het UEA.
Aanbestedingswet 2012
De belangrijkste wet in Nederland die de regels voor overheidsopdrachten bevat, in werking getreden op 1 april 2013.
Aankondiging
Officiële publicatie van een aanbestedingsprocedure op TenderNed en/of het Publicatieblad van de EU (TED).
Abnormaal lage inschrijving
Een inschrijving waarvan de prijs ongewoon laag lijkt in verhouding tot het gevraagde. De aanbestedende dienst moet de inschrijver om verduidelijking vragen alvorens af te wijzen.
Algemene Rijksvoorwaarden (ARIV)
Standaard contractvoorwaarden van de Rijksoverheid voor IT-opdrachten.
ARVODI
Algemene Rijksvoorwaarden voor het verstrekken van opdrachten tot het verrichten van diensten.
B
Beoordelingscommissie
Groep personen die verantwoordelijk is voor het beoordelen van inschrijvingen op basis van de vastgestelde gunningscriteria.
Beroep op derden
Het inroepen van de capaciteiten van andere organisaties om te voldoen aan geschiktheidseisen, mits die organisaties daadwerkelijk beschikbaar worden gesteld.
Bestek
Het document dat de volledige beschrijving van de opdracht bevat: technische specificaties, eisen, gunningscriteria, contractvoorwaarden en procedures.
Beste Prijs-Kwaliteitverhouding (BPKV)
Gunningscriterium waarbij zowel prijs als kwaliteit worden meegewogen. De inschrijver met de beste verhouding tussen prijs en kwaliteit wint.
Bonus/malus-regeling
Contractuele regeling waarbij de opdrachtnemer een bonus ontvangt bij goede prestaties en een malus (boete) bij ondermaatse prestaties.
C
Circulair inkopen
Inkoop gericht op hergebruik, reparatie en recycling van materialen. Onderdeel van MVI.
Clustering (samenvoegen)
Het samenvoegen van meerdere opdrachten tot een grotere opdracht. Moet worden gemotiveerd en is alleen toegestaan als het proportioneel is.
CO2-Prestatieladder
Certificeringsinstrument dat bedrijven stimuleert hun CO2-uitstoot te verminderen. Wordt bij aanbestedingen vaak als gunningscriterium of fictieve korting toegepast.
Combinatie
Samenwerkingsverband van meerdere ondernemers die gezamenlijk inschrijven op een aanbesteding.
Commissie van Aanbestedingsexperts
Onafhankelijk adviesorgaan dat klachten over aanbestedingsprocedures behandelt en niet-bindende adviezen uitbrengt.
Concessie
Overeenkomst waarbij de tegenprestatie niet (alleen) een betaling is, maar het recht om de geleverde werken of diensten te exploiteren.
Concurrentiegerichte dialoog
Europese procedure voor complexe opdrachten waarbij de aanbestedende dienst in dialoog treedt met geselecteerde deelnemers om tot een oplossing te komen.
Contractmanagement
Het actief beheren en monitoren van de uitvoering van een contract na gunning, inclusief prestatiemeting en relatiebeheer.
CPV-code
Common Procurement Vocabulary: classificatiecode van 8 cijfers die het onderwerp van een overheidsopdracht beschrijft.
CPV-divisie
Het hoogste niveau in de CPV-hierarchie, aangeduid met 2 cijfers. Bijvoorbeeld: 45 = Bouwwerkzaamheden.
D
DBFMO (Design Build Finance Maintain Operate)
Geintegreerd contract waarbij de opdrachtnemer verantwoordelijk is voor ontwerp, bouw, financiering, onderhoud en exploitatie.
Drempelbedrag
Het bedrag dat bepaalt of een opdracht Europees moet worden aanbesteed. Wordt tweejaarlijks door de Europese Commissie vastgesteld.
Duurzaam inkopen
Het integreren van milieucriteria in het inkoopproces, gericht op het minimaliseren van de milieubelasting van producten en diensten.
Dwingende spoed
Uitzonderlijke omstandigheid die het gebruik van een versnelde of onderhandse procedure rechtvaardigt, niet veroorzaakt door de aanbestedende dienst zelf.
Dynamisch aankoopsysteem (DAS)
Volledig elektronisch inkoopproces voor gangbare aankopen. Staat voortdurend open voor nieuwe deelnemers gedurende de looptijd.
E
Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI)
Voormalige term voor het gunningscriterium waarbij prijs en kwaliteit worden meegewogen. Vervangen door BPKV in de wetgeving, maar in de praktijk nog veel gebruikt.
Eigen verklaring
Verklaring van de inschrijver dat hij voldoet aan gestelde eisen. Bij nationale aanbestedingen wordt dit in plaats van het UEA gebruikt.
Elektronisch aanbesteden
Het volledig elektronisch afhandelen van het aanbestedingsproces, van publicatie tot indiening. Verplicht bij Europese aanbestedingen.
Enkelvoudig onderhandse aanbesteding
Procedure waarbij de aanbestedende dienst rechtstreeks een opdracht gunt aan een ondernemer zonder concurrentiestelling. Alleen voor kleine opdrachten.
Europese aanbesteding
Aanbestedingsprocedure voor opdrachten boven de Europese drempelbedragen, gepubliceerd op TenderNed en TED.
G
Gegadigde
Ondernemer die een verzoek tot deelneming heeft ingediend bij een niet-openbare procedure of concurrentiegerichte dialoog.
Gelijke behandeling
Het beginsel dat alle inschrijvers onder dezelfde voorwaarden en met dezelfde informatie aan de aanbesteding kunnen deelnemen.
Geschiktheidseis
Minimumeis waaraan een inschrijver moet voldoen om in aanmerking te komen, zoals financiele draagkracht, technische bekwaamheid of beroepskwalificaties.
Gids Proportionaliteit
Verplicht richtsnoer dat invulling geeft aan het proportionaliteitsbeginsel bij aanbestedingen. Hanteert 'pas toe of leg uit'.
Gunnen op waarde
BPKV-methode waarbij kwaliteitsscores worden omgerekend naar een fictieve korting op de prijs. De inschrijving met de laagste fictieve prijs wint.
Gunning
De beslissing van de aanbestedende dienst om de opdracht te verlenen aan een bepaalde inschrijver. Na gunning volgt de standstill-periode.
Gunningsbeslissing
De formele, schriftelijke mededeling aan alle inschrijvers over de uitkomst van de aanbesteding, inclusief motivering en scores.
Gunningscriterium
Criterium op basis waarvan inschrijvingen worden beoordeeld en gerangschikt. De drie vormen zijn: BPKV, laagste prijs en laagste kosten.
I
Inkoopbeleid
Beleidsdocument van een aanbestedende dienst waarin de inkoopregels, drempelbedragen en procedures zijn vastgelegd.
Innovatiepartnerschap
Europese procedure voor de ontwikkeling en aanschaf van innovatieve producten, diensten of werken die niet op de markt beschikbaar zijn.
Inschrijver
Ondernemer die een inschrijving heeft ingediend op een aanbesteding.
Inschrijving
Het geheel van documenten dat een ondernemer indient als reactie op een aanbesteding, bestaande uit het UEA, inhoudelijke stukken en de prijsinschrijving.
K
Klachtenregeling
Regeling die elke aanbestedende dienst verplicht is te hebben voor het behandelen van klachten over de aanbestedingsprocedure.
Knock-out-eis
Minimumeis waaraan een inschrijving absoluut moet voldoen. Inschrijvingen die niet voldoen worden ongeldig verklaard en niet verder beoordeeld.
Kort geding
Spoedprocedure bij de civiele rechter om een voorlopige voorziening te vragen, bijvoorbeeld om de gunning van een aanbesteding te blokkeren.
L
M
Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI)
Inkoopstrategie waarbij overheden bij hun inkoop rekening houden met de effecten op milieu, sociale aspecten en economische duurzaamheid.
Marktconsultatie
Voorbereidende fase waarin de aanbestedende dienst de markt raadpleegt over de haalbaarheid, specificaties of aanpak van een toekomstige opdracht.
Marktonderzoek
Onderzoek naar de markt voorafgaand aan een aanbesteding om inzicht te krijgen in beschikbare oplossingen, leveranciers en prijsniveaus.
Mededingingsprocedure met onderhandeling
Europese procedure waarbij de aanbestedende dienst na ontvangst van eerste inschrijvingen kan onderhandelen met inschrijvers over alle aspecten van de opdracht.
Meervoudig onderhandse aanbesteding
Nationale procedure waarbij de aanbestedende dienst meerdere (minimaal 3) ondernemers uitnodigt om een offerte in te dienen. Geen publicatieplicht.
MKB (Midden- en Kleinbedrijf)
Bedrijven met maximaal 250 werknemers. De Aanbestedingswet bevat specifieke bepalingen om MKB-toegang tot overheidsopdrachten te bevorderen.
Motivering
De onderbouwing van de gunningsbeslissing die aan elke afgewezen inschrijver wordt verstrekt, inclusief de kenmerken en voordelen van de winnende inschrijving.
N
Nadere overeenkomst
Individuele opdracht die wordt verstrekt onder een raamovereenkomst, volgens de daarin vastgelegde voorwaarden.
Nationale aanbesteding
Aanbesteding onder de Europese drempelbedragen, vallend onder de nationale regels van Deel 1 van de Aanbestedingswet.
Niet-openbare aanbesteding
Europese aanbestedingsprocedure in twee fasen: eerst selectie van gegadigden, daarna uitnodiging tot inschrijving aan geselecteerde partijen.
Non-discriminatie
Het beginsel dat geen onderscheid mag worden gemaakt op basis van nationaliteit of vestigingsplaats van de inschrijver.
Nota van Inlichtingen
Document waarin alle vragen van potentiele inschrijvers en de antwoorden van de aanbestedende dienst zijn opgenomen. Wordt geanonimiseerd gepubliceerd.
O
Onderaannemer
Derde partij die een deel van de opdracht uitvoert onder verantwoordelijkheid van de hoofdaannemer.
Onderhandelingsprocedure zonder aankondiging
Procedure die alleen in uitzonderlijke gevallen mag worden gebruikt, zoals bij dwingende spoed of wanneer er slechts een leverancier is.
Ondernemer
Elk natuurlijk of rechtspersoon die werken, leveringen of diensten op de markt aanbiedt.
Opdrachtwaarde
De geraamde totale waarde van de opdracht exclusief btw, inclusief alle opties en verlengingen.
Openbare aanbesteding
Europese aanbestedingsprocedure waarbij iedere geinteresseerde ondernemer een inschrijving kan indienen. Er vindt geen voorselectie plaats.
P
Participatiewet
Nederlandse wet die gemeenten verantwoordelijk maakt voor de ondersteuning van mensen die niet op eigen kracht aan het werk komen, inclusief de banenafspraak.
Perceel
Een afzonderlijk deel van een aanbesteding dat als zelfstandige opdracht kan worden gegund. Verdeling in percelen bevordert MKB-deelname.
PIANOo
Expertisecentrum Aanbesteden: kennisplatform van het Ministerie van Economische Zaken dat aanbestedende diensten ondersteunt.
Plan van Aanpak (PvA)
Document waarin de inschrijver beschrijft hoe hij de opdracht gaat uitvoeren. Wordt vaak als kwaliteitscriterium beoordeeld bij BPKV.
Proces-verbaal van aanbesteding
Officieel verslag van het verloop van de aanbestedingsprocedure, inclusief de beoordeling en de gunningsbeslissing.
Programma van Eisen (PvE)
Document dat de functionele en technische eisen beschrijft waaraan de te leveren producten, diensten of werken moeten voldoen.
Proportionaliteit
Het beginsel dat eisen, voorwaarden en criteria in redelijke verhouding moeten staan tot de aard en omvang van de opdracht.
Publiek-Private Samenwerking (PPS)
Samenwerkingsvorm waarbij overheid en private sector gezamenlijk een project realiseren, met een verdeling van risico's en opbrengsten.
Publiekrechtelijke instelling
Instelling opgericht voor het doel van algemeen belang, met rechtspersoonlijkheid, en overwegend door de overheid gefinancierd of onder toezicht staand.
R
Raamovereenkomst
Overeenkomst tussen een of meer aanbestedende diensten en een of meer ondernemers, die de voorwaarden vastlegt voor toekomstige opdrachten gedurende een bepaalde periode (maximaal 4 jaar).
Raming
De schatting van de totale opdrachtwaarde exclusief btw die wordt gebruikt om te bepalen welk aanbestedingsregime van toepassing is.
Rechtsbescherming
De mogelijkheden die inschrijvers hebben om op te komen tegen beslissingen van de aanbestedende dienst, zoals klachtenprocedures en rechtszaken.
Rectificatie
Wijzigingsbericht waarmee fouten of aanpassingen in een eerder gepubliceerde aankondiging worden gecorrigeerd.
Referentie
Eerder uitgevoerde vergelijkbare opdracht die als bewijs dient voor de technische bekwaamheid en ervaring van een inschrijver.
Richtlijn 2014/24/EU
Europese richtlijn voor overheidsopdrachten in de klassieke sector. Geimplementeerd in de Aanbestedingswet 2012.
Richtlijn 2014/25/EU
Europese richtlijn voor opdrachten in de speciale sectoren (water, energie, vervoer, post).
S
Selectie
Het proces waarbij de aanbestedende dienst beoordeelt of inschrijvers voldoen aan de gestelde uitsluitingsgronden en geschiktheidseisen.
Selectiecriterium
Criterium voor het rangschikken van gegadigden bij een niet-openbare procedure. Onderscheidt zich van geschiktheidseisen doordat het een ranking mogelijk maakt.
Service Level Agreement (SLA)
Afspraken over het minimaal te leveren dienstverleningsniveau, inclusief prestatie-indicatoren, rapportage en sancties.
Social return
Verplichting voor opdrachtnemers om bij de uitvoering van een opdracht mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in te zetten.
Social Return on Investment (SROI)
Instrument waarbij een percentage van de opdrachtwaarde wordt besteed aan het inzetten van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Speciale-sectorbedrijf
Organisatie actief in water-, energie-, vervoers- of postsector die onder een apart aanbestedingsregime valt (Richtlijn 2014/25/EU).
Standstill-periode (Alcatel-termijn)
Verplichte wachttijd van minimaal 20 kalenderdagen na de gunningsbeslissing, voordat de overeenkomst mag worden gesloten. Biedt afgewezen inschrijvers de mogelijkheid om bezwaar te maken.
T
Technische specificaties
De beschrijving van de technische kenmerken waaraan de te leveren werken, leveringen of diensten moeten voldoen.
TED (Tenders Electronic Daily)
Online versie van het supplement op het Publicatieblad van de Europese Unie, met alle Europese aanbestedingen uit alle EU-lidstaten.
TenderNed
Het officiële aanbestedingsplatform van de Nederlandse overheid waar alle Europese aanbestedingen moeten worden gepubliceerd.
Total Cost of Ownership (TCO)
Methode om alle directe en indirecte kosten van een aankoop in kaart te brengen, inclusief operationele kosten en verwijdering.
Transparantie
Het beginsel dat alle informatie over de aanbesteding openbaar en toegankelijk moet zijn voor alle potentiele inschrijvers.
U
Uitsluitingsgrond
Reden waarom een ondernemer van deelname aan een aanbesteding kan worden uitgesloten, zoals strafrechtelijke veroordeling, belastingschulden of faillissement.
Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA)
Standaardformulier waarin de inschrijver verklaart te voldoen aan de uitsluitingsgronden en geschiktheidseisen. Vervangt individuele bewijsstukken in de eerste fase.
V
Verzoek tot deelneming
Aanmelding van een ondernemer bij een niet-openbare procedure om als gegadigde te worden geselecteerd.
Vooraankondiging
Publicatie waarmee een aanbestedende dienst de markt informeert over een toekomstige aanbesteding, voorafgaand aan de formele aankondiging.
Voorbehouden opdracht
Opdracht die is voorbehouden aan sociale werkplaatsen of sociale ondernemingen die de maatschappelijke en professionele integratie van gehandicapten of kansarmen tot doel hebben.
Bekijk de markt